HISTORIA

Novuss, znany również jako „bilard marynarski”, jest zarówno grą, jak i dyscypliną sportową, dla której organizowane są zawody międzynarodowe. Novuss jest ściśle powiązany z bilardem i grą Carrom. Wiadomo, że w tę grę grano już w 1927 roku, a jej początków należy szukać na Łotwie i w Estonii, chociaż w Estonii istnieje bardziej znana gra o nazwie Koroona, która jest bardzo podobna do Novussa.

DLA KAŻDEGO

Gra dostarcza wielu pozytywnych emocji, rozwija logiczne myślenie i koncentrację. Novuss może być świetnym sposobem na spędzenie wolnego czasu oraz wspiera integrację poprzez ułatwienie dostępu uczestnikom znajdującym się w niekorzystnej sytuacji. Novuss promuje integrację, dzięki jednej specjalnej charakterystyce gry – uczestnicy na wózkach inwalidzkich mogą grać ze wszystkimi (sport bez barier).

ZALETY NOVUSSA

Novuss ma kilka zalet:

  • Sprzęt do Novussa jest niedrogi, łatwy w montażu i transporcie;
  • Zasady gry są proste i szybkie do opanowania, a umiejętności zależą od intensywności treningu;
  • W Novussa można grać zarówno rekreacyjnie albo zajmować się ta dyscypliną z większym duchem rywalizacji;
  • W grę Novuss można grać indywidualnie lub w parach, co zwiększa różnorodność gry.

NOVUSS NA ŁOTWIE

Autor: Łotewska Federacja Novussa http://www.novuss-lnf.lv/vesture

Novuss to łotewski sport narodowy, który uprawiany jest zarówno na Łotwie, jak i poza jej granicami. Skąd pochodzi gra? Dokładnych informacji na ten temat brak. Wiadomo, że w grę grano już w 1927 r. Nasz weteran Novussa, Voldemārs Vitolins, rozmawiał kiedyś z byłym sportowcem A. Nadoļskisem, który w młodości pływał na statkach dalekomorskich. Opowiadał on, że w biednych kantynach zagranicznych portów grano w grę podobną do Novussa. Na podstawie rysunku sporządzonego przez stoczniowca z ówczesnej spółki akcyjnej „Faulbaums” na Łotwie wykonano pierwszy stół do Novussa. Jeśli wierzyć opowieściom A. Nadoļskisa, to było to około 1927 r., a pierwszymi miejscami na Łotwie, w których Novuss zaczął się rozwijać, były miasta portowe Windawa, Lipawa i Ryga,  Świadectwa uzyskane w późniejszych latach potwierdzają historię A. Nadoļskisa o tym, że w grę podobną do Novussa grano w wielu zakątkach świata. W Federacji Novussa posiada stół Novus wykonany w ok. 1928 r.!

Pierwsze zasady gry Novuss, opublikowane przez P. Tjutenikovsa, zachowały się od 1932 r. Również on pisze, że w ten bilard stołowy grano na Łotwie od ponad 5 lat, dlatego możemy przyjąć, że początek gry Novuss na Łotwie datuje się na 1927 r. P. Tjutenikovs pisze, że ta gra nazywa się zarówno „Novuss”, jak i „Korona”. Możemy więc przyjąć, że nasz Novuss i estońska Korona mają wspólne korzenie. Być może w Estonii również gra zaczęła rozwijać się w miastach portowych. Tylko dzięki różnemu stopniowi entuzjazmu Novuss w naszym kraju ewoluował znacznie szybciej i stał się sportem narodowym

Pierwsze mistrzostwa Łotwy odbyły się w Rydze w 1932 r. Pierwszy tytuł mistrza zdobył Alberts Ramiņš, który później przeprowadził się do Filadelfii w USA, gdzie zmarł w 1980 r. Do czasu okupacji i II wojny światowej na Łotwie odbyło się kilka mistrzostw indywidualnych i drużynowych Novussa. O tym, że gra Novuss była bardzo popularna na Łotwie jeszcze przed okupacją, świadczy fakt, że w Państwowym Technikum w Rydze w 1940 r. w sekcji Novussa było 102 graczy!

Po wojnie nastąpił bardzo dynamiczny rozwój Novussa na Łotwie. Grano w tę grę w wielu zespołach, głównie w miastach. 6 grudnia 1963 r. utworzono Federację Novussa Republiki Łotewskiej, której prezesem został Jāni Piebalgs. Od 1964 r. organizowano łotewskie mistrzostwa indywidualne, a od 1966 r. – mistrzostwa drużynowe. Pierwszymi mistrzami indywidualnymi na Łotwie byli Z. Ankrava /ZIPI/ i V.Trušelis /VEF/, a drużynowymi RAP /kobiety/ i „KOMPRESORS” /mężczyźni/. Tytuł mistrza tej dyscypliny, który zaczęto przyznawać od 1971 r., na Łotwie zdobyło ponad 150 sportowców. Zgodnie z danymi Komitetu Wychowania Fizycznego i Sportu ówczesnej republiki w połowie lat osiemdziesiątych na Łotwie tą dyscypliną sportową zajmowało się ponad 55 000 sportowców! Obecnie, z powodu trudności ekonomicznych, liczba aktywnych sportowców biorących udział w ogólnokrajowych zawodach znacznie spadła. Ale pozostali amatorzy sportu nie zniknęli. Dzięki wielu entuzjastom odbywają się różne turnieje miejskie, powiatowe i klubowe. W badaniu przeprowadzonym w 1993 r. wśród mieszkańców Łotwy przez łotewską gazetę SPORTS na temat tego, jakie sporty są najbardziej popularne, Novuss okazał się jednym z pierwszych trzech z takim samym wynikiem procentowym, jak pozostałe dyscypliny pierwszej trójki.